Polski Fiat, FSO, FSM, FSR 1974

Polski Fiat 126p (FSM)
Polski Fiat 125p (FSO)
FSM Syrena
FSR Tarpan
Polski Fiat 1100 Coupé - prototyp

Poland

Produkcja polskich fabryk motoryzacyjnych:
FSO
Polski Fiat 125p – 87150 szt.
Polski Fiat 132p – 1385 szt.
Polski Fiat 127p – 3220 szt.
Polski Fiat 128p Sport Coupé – 208 szt.
Zastava 1100p – 28 szt.
FSM
Syrena 105 – 32000 szt.
Syrena R-20 i Bosto – 7000 szt.
Polski Fiat 126p – 10006 szt.
Polski Fiat 127p – 227 szt.
FSR
Tarpan – 1550 szt.
W marcu w FSM powstały pierwsze polskie silniki do PF 126. W lipcu rozpoczęto produkcję skrzyń biegów, z których część będzie eksportowana do Włoch, w ramach spłaty licencji.
Do rodziny samochodów montowanych w FSO dołączył Polski Fiat 128p Sport Coupé i jugosłowiańska Zastava 1100p.
W październiku w FSR powstał 1000 Tarpan.
Warszawska Fabryka Samochodów Osobowych specjalizuje się w produkcji i montażu samochodów większej pojemności. W sklad jej tegorocznego programu produkcyjnego wchodzi oprócz podstawowego modelu Polski Fiat 125p w rozlicznych odmianach, montaż samochodów Polski Fiat 132p oraz Polski Fiat 128p - Zastaya 1100p.
Polski Fiat 125p ulega stopniowej modernizacji, choć jego wygląd zewnętrzny zmienia się w niewielkim stopniu. Nowością, którą zaprezentowano m-in. na tegorocznych Targach Technicznych w Poznaniu był samochód 125p z tablicą rozdzielczą nowego kształtu. Pod wykonaną z elastycznego tworzywa osłoną znalazł się dotychczasowy szybkościomierz z wstęgowym wskaźnikiem prędkości, zaś po obu stronach tablicy rozdzielczej otwory wlotowe powietrza do wnętrza samochodu. Skrytka na drobiazgi, umieszczona na tunelu napędowym ma na swej krawędzi zestaw przycisków sterujących światłami i urządzeniami ogrzewania. Pod całą szerokością tablicy rozdzielczej znalazła się długa pólka na drobiazgi.
Polski Fiat 132p montowany jest obecnie wyłącznie w wersji GLS. Ta nowa wersja nadwoziowa różni się powiększeniem oszklonej powierzchni; rzuca się w oczy znacznie większa powierzchnia w tylnych drzwiach samochodu. W silnikach o pojemności 1,6 - 1,8 litra nastąpił dzięki innym regulacjom silnika nieznaczny wzrost mocy rzędu 2 KM. Samochód jest wyposażony w szersze obręcze z promieniowym ogumieniem 185/170 SL 13. We wnętrzu samochodu zwracają uwagę wygodniejsze fotele typu anatomicznego, przy czym ta zmiana nie stwarza warunków wygodniejszej podróży piątemu, środkowemu pasażerowi, siedzącemu na tylnym fotelu. Kolumna kierownicy ma obecnie możliwość 6-centymetrowej regulacji w pionie.
Polski Fiat 128p, czyli Zastava 1100p, od dawna pokazywana jest na targach i wystawach, lecz wciąż nie znajduje się w sprzedaży. Pertraktacje z dostawca jugoslowiańskim nie przynoszą najlepszych wyników i stąd opóźnienia w rozpoczęciu montażu tego samochodu w żerańskiej Fabryce. Jak nas poinformowano - w bieżącym roku ruszy jednak montaż tego jugosiowiańskiego samochodu, do którego będzieply produkowali niektóre elementy jak np. układ wydechowy. Przypominamy, że Zastava 1100p to pięcioosobowa, pięciodrzwiowa limuzyna z silnikiem o pojemności 1116 cm³ i mocy 55 KM o masie wlasnej 835 kg. Tak jak wynika z fabrycznych danych technicznych samochód ten jeździ z prędkością 145 km/godz i zużywa 8-10 l / 100 km. O zaletach i wadach tego nowo wprowadzanego do produkcji w FSO samochodu będziemy mogli najprawdopodobniej poinformować naszych Czytelników, jeśli udostępniony zostanie nam próbny egzemplarz tego samochodu.

Motor '74

Wystawa "30 Lat Warszawy".

Wystawa "30 lat Warszawy".
 

Polski Fiat 126p (FSM)

126p (R2 cyl, 594 cm³, 23 KM)

 

Polski Fiat 125p (FSO)

1300 (R4 cyl, 1295 cm³, 60 KM)
1500 (R4 cyl, 1481 cm³, 75 KM)
  Sedan (2506 mm)
  Kombi
  Pick-up

20 maja 1974 roku z taśmy montażowej FSO zakładu Nr 1 na Zeraniu zszedł egzemplarz Polskiego Fiata 125p oznaczony numerem fabrycznym 300 000. Faktycznie ilość samochodów PF wyprodukowanych przez ten zakład jest większa. Przez krótki okres montowano tu bowiem modele 127p a nadal produkuje się, w oparciu o zespoły włoskie, modele 132p.
Przypomnijmy, iż pierwszy samochód ze znakiem Polski Fiat opuścił FSO 28 listopada 1967 roku. Dzisiejszy pojazd, choć swym wyglądem zewnętrznym nie różni się wiele od owego egzemplarza sprzed paru lat, kryje we wnętrzu nadwozia szereg istotnych, wprowadzonych w tym czasie zmian konstrukcyjnych i udoskonaleń. Wymienić tu należy choćby zmodyfikowane zawieszenie kół tylnych, dające znacznie lepsze trzymanie się drogi i większy komfort jazdy.
Brygada Mieczysława Borkowskiego, która montowała jubileuszowy egzemplarz przekazała klucze od tego samochodu głównemu inżynierowi FSO Muianowi Harwasowi. Poinformował on przedstawicieli prasy, radia i telewizji, iż z 300 tysięcy egzemplarzy Polskich Fiatów 125p aż 220 tys. wyeksportowanych zostało do kilkudziesięciu krajów globu. Na rok 1975 FSO przygotowuje dalsze, kolejne zmiany i modyfikacje konstrukcyjne mające na celu dalsze podnoszenie jakości wozów i komfortu jazdy. Plan na bieżący rok przewiduje wyprodukowanie ok. 115 tys. Polskich Fiatów 125p. Warto podkreślić, że do tej pory załoga FSO zrealizowała już prawie 70% tego zadania.
Uroczystość żerańska była krótka. Parę okolicznościówych przemówień, tradycyjna butelka szampana dla jubilata i... stały, nieprzerwany na chwilę nawet rytm taśm produkcyjnych. Następne 300 tysięcy Polskich Fiatów powstanie w znacznie krótszym czasie. W ostatnim okresie Polski Fiat 125p doczekał się kilku odmian z których najważniejsze to 5-drzwiowe kombi - oraz takaż sanitarka. Przewiduje się również wytwarzanie tego wozu w wersji pick-up z różnymi rodzajami dachów nakładanych. Ilość odmian wynikających ze specyficznych warunków rynków eksportowych sięga już wielu dziesiątków. Serdecznie gratulujemy załodze FSO tego wspaniałego sukcesu.

Motor '74

Polski Fiat 125p z kierownicą z lewej strony został zaprezentowany na salonie w Londynie. Polski Fiat £1,450 approx.
Based on the highly esteemed Fiat 125, the Warsaw-built 125P is a five-seater with good luggage boot, distinguished from the former Italian version by its four circular headlamps in a horizontal grille. The engine is a pushrod four-cylinder of 1,481 c.c. and there are disc brakes on all four wheels. The association between Fiat and Poland began in 1932 when the Polski Fiat 508 was launched.

London report
 

Polski Fiat 127p, 132p, 128p, Zastava (montaż)

127p
132p
128p Sport - nowy model
Zastava 1100p - nowy model


Polski Fiat 132p 1800 GLS

Polski Fiat 132p 1800 GLS

Polski Fiat 128p
 

Syrena (FSM)

105 (R3 cyl, 2 suw, 842 cm³, 40 KM; rozstaw osi 2300 mm)
R-20 (R3 cyl, 2 suw, 842 cm³, 40 KM; rozstaw osi 2300 mm)
Bosto (R3 cyl, 2 suw, 842 cm³, 40 KM; rozstaw osi 2500 mm) - nowy model


Syrena 105 Lux
FSM BIELSKO MODERNIZUJE SYRENĘ Wśród 40 tys. samochodów Syrena, które wyjadą z Fabryki Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej w bieżącym roku znajdą się oprócz modelu Syrena R20 oraz Syrena Bosto również i nowe, usprawnione modele Syrena 105 Lux.
Na czym polegają wprowadzone w tej odmianie samochodu zasadnicze zmiany? Przede wszystkim przeniesiono dżwignię zmiany biegów z kolumny kierownicy na podłogę, co w dużym stopniu upraszcza konstrukcję układu przeniesienia sterowania i eliminuje jedną z nieprzyjemnych wad Syreny - drgania dźwigni umieszczonej dotychczas przy kierownicy. Przy okazji przeniesiono też dźwignię hamulca ręcznego na podłogę samochodu.
Zastosowano dwuobwodowy układ hamulcowy, co przyczyniło się do zapewnienia większego bezpieczeństwa jazdy i usprawniło ten mało nowoczesny podstawowy element samochodu.
W instalacji elektrycznej w samochodzie Syrena 105 Lux znajdą zastosowanie nowoczesne, wtykowe połączenia przewodów elektrycznych. Jako seryjne wyposażenie samochodów w wersji Lux przewidziano zastosowanie nowocześniejszego rodzaju ogumienia; są to opony opasane, pośrednie między krzyżowymi a promieniowymi o rozmiarze 155-15 4 PR.
We wnętrzu pojazdu zwraca uwagę zmieniona konstrukcia foteli przednich o poprawionym, bardziej anatomicznym kształcie i innej estetyczniejszej tapicerce. Wprowadzono szereg elementów ozdobnych takich jak ozdobne kołpaki kół, metalizowane obwódki uszczelek szyb itp. Samochody będą wyposażane w lusterka zewnętrzne.
Cieszy fakt podjęcia przez Fabrykę Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej prac związanych z modernizacją Syreny chociaż nasuwa się pytanie dlaczego tak późno i dlaczego tylko w droższym, "luksusowym" modelu. Wiadomo nam od dawna że biuro konstrukcyjne, a obecnie - Ośrodek Badań Rozwojowych FSM opracował przeszto 100 zmian konstrukcyjnych samochodu Syrena, które nie zostały wprowadzone do produkcji.
Przy wciąż utrzymującym się popycie na ten popularny samochód (cala tegoroczna produkcja została już wyprzedana) i utrzymaniu go w produkcji jeszcze przez kilka lat wydaje się konieczne wprowadzenie dalszej - racjonalnej modernizacji Syreny. Jest to zadanie tym bardziej pilne, że pojawiło się ostatnio w Bielsku kilka modeli pochodnych, które na pewno przeżyją podstawową wersję osobową, co jest gwarancją, że wprowadzone dziś usprawnienia zamortyzują się w jak najkrótszym czasie. (sz)

(Motor '74)
 

Tarpan (FSR)

223
224

 
Zakład Samochodów Rolniczych w Poznaniu obchodził mały jubileusz, chociaż dopiero w grudniu ub. roku linię montażową opuścił setny Tarpan, a już w sierpniu br. załoga tego zakładu zmontowała tysięczny pojazd dla rolnictwa. Po pierwszym okresie wahań samochód ten zdobył sobie już prawo bytu na naszym rynku motoryzacyjnym. Dzisiaj w punktach sprzedaży Agromy notuje się kolejki, sporządza się listy zapisu na następne samochody. Agroma w Swierklańcu (woj. katowickie) należy do tych punktów sprzedaży, które dotychczas rozprowadziły najwięcej samochodów. Nic więc dziwnego, że tysięczny Tarpan, który opuścił Antoninek powędrował do odbiorcy z województwa kieleckiego zaopatrywanego przez Agromę w Swierklańcu. Samochód ten odebrał rolnik indywidualny ze wsi Józefów, pow. Lipsko - Stanisław Cieślak. Jak oświadczył - z zamiarem kupna Tarpana nosił się od dawna, ponieważ uważa, że samochód ten w pełni zda egzamin w jego ponad 13-hektarowym gospodarstwie, nastawionym na produkcję ogrodniczą oraz roślinną. Z tej okazji Zakłady Samochodów Rolniczych w Poznaniu ufundowały szezęśliwemu nabywcy dodatkowy prezent w postaci zapasowego ogumienia. Przy okazji zejścia z taśmy tysięcznego Tarpana poinformowano, że większość części nadwozia tłoczy się już na prasach, a dzięki wyposażeniu ZSR w nowoczesny park maszynowy produkcja Tarpanów zwiększyła się z 70 wozów w styczniu br, do 140 sztuk w lipcu br. W tym roku zakłady opuści 1500 Tarpanów. W Antoninku dobiegają również końca prace przy kolejnej wersji Tarpana kombi. Pojazd ten pokazany zostanie gościom dożynkowym na Ogólnopolskiej Wystawie Rolniczej w Poznaniu. Jeszcze w tym roku Zakłady Sprzętu Rolniczego zamierzają wprowadzić wiele zmian w produkowanym obecnie modelu. Między innymi zmianie ulegnie tablica rozdzielcza oraz system ogrzewania, natomiast już w przyszłym roku planuje się produkować pojazdy z blokowanym tylnym mostem. Szybkie wprowadzenie zmian, a także wzrost produkcji w poznańskich zakładach jest możliwy m. in. dzięki bardzo dobrej współpracy fabryki z Przemysłowym Instytutem Przemysłu Motoryzacyjnego w Warszawie.
MAREK DOTKA

(Motor '74)
 

Prototypy

Polski Fiat 1100 Coupé (FSO)
Polski Fiat 125p Kabriolet (FSO)
Polski Fiat 126p "Bombel" (FSM)

 
 

Polski Fiat 125p 1600 Monte Carlo (R4 cyl, 1592 cm³, 98 KM)
Polski Fiat 125p 1800 Acropolis (R4 cyl, 1756 cm³, 108 KM)

Kilka lat zbierania doświadczeń w rajdach i wyścigach zaowocowało ostatnio w Fabryce Samochodów Osobowych dwoma modelami Polskiego Fiata 125p w wersjach sportowych. Oba typy nazwano imionami rajdów, w których PF 125p odnotował swoje największe sukcesy: Monte Carlo-1600 i Akropolis-1800. Samochody te zaprezentowano ostatnio dziennikarzom na spotkaniu z dyrekcją FSO i zawodnikami fabrycznymi. Są to pojazdy przeznaczone do wysokiego wyczynu w rajdach. W nadwoziu PF 125p umieszczono silnik z Fiata 132 w wersjach 1600 i 1800 cm³. Pierwszymi sprawdzianami ich walorów sportowych będą rajdy Safari i Maraton z okazji finału piłkarskich mistrzostw Świata. Znając umiarkowany sentyment władz fabryki do ryzyka (co chyba słuszne) decyzja ta sugeruje, że nie obawiają się przykrych niespodzianek. O szczegółach technicznych sportowych modeli PF 125p poinformujemy czytelników za pośrednictwem naszego działu techniki. W tym miejscu kilka tylko ogólnych szczegółów charakteryzujących te samochody. Są one wyposażone w dodatkowy osprzęt sportowy: anatomiczne fotele dla załogi, szelkowe pasy bezpieczeństwa, obrotomierz, dodatkowy komplet reflektorów. Kilka szczegółów: Monte Carlo wykazuje moc 98 KM, a Akropolis 105 KM; prędkości maksymalne odpowiednio: 165 i 170 km/h; zbiorniki paliwa w obu wersjach po 45 litrów. Modele PF 125p w wersjach sportowych wyglądają bojowo. Na razie startować w nich będą kierowcy fabryczni ale niewykluczone, że w przyszłości wsiądą do nich kierowcy spoza ekipy FSO. Z niecierpliwością oczekujemy debiutu.
(Motor '74)